Վերջին տարիներին համաշխարհային ճարպակալման խնդիրը գնալով ավելի է սրվում: Համաշխարհային ճարպակալման ֆեդերացիայի կողմից հրապարակված «Գլոբալ ճարպակալման ատլաս 2025»-ի համաձայն՝ աշխարհում ճարպակալած մեծահասակների ընդհանուր թիվը, կանխատեսումների համաձայն, 2010 թվականի 524 միլիոնից կաճի մինչև 1.13 միլիարդ 2030 թվականին, ինչը կազմում է ավելի քան 115% աճ: Այս ֆոնին, սպառողների աճող թիվը փնտրում է բնական բաղադրիչներ, որոնք կարող են օգնել կանխել ճարպակալումը: Այս տարվա հունիսին «npj science of food» ամսագրում հրապարակված ուսումնասիրությունը նշել է, որ կուրկումինը մեղմացնում է MASH առնետների մոտ որովայնի ճարպի կուտակումը՝ կանխելով ստամոքսային արգելակող պոլիպեպտիդների (GIP) արտազատումը, որոնք առաջացել են հիպօքսիկ աղիքային վնասվածքից: Այս հայտնագործությունը ոչ միայն նոր գաղափարներ է տալիս ճարպակալման դեմ պայքարի համար, այլև ընդլայնում է կուրկումինի կիրառման շուկան:
Ինչպե՞ս է կուրկումինը կանխում ընդերային ճարպի կուտակումը: Ընդերային ճարպի կուտակումը վերաբերում է ճարպի աննորմալ կամ չափազանց կուտակմանը: Բարձր ածխաջրերով և բարձր ճարպերով սննդակարգերը և վարժությունների պակասը կարող են հանգեցնել էներգիայի անհավասարակշռության, որն էլ իր հերթին առաջացնում է ընդերային ճարպի չափազանց մեծ քանակություն: Ստամոքս-աղիքային տրակտը ճարպի կլանման հիմնական հատվածն է: Ընդերային ճարպի կուտակումը նյութափոխանակության դիսֆունկցիայի հետ կապված ստեատոհեպատիտի (MASH) կարևոր առանձնահատկություն է: Հետազոտության համաձայն՝ և՛ կուրկումինը, և՛ հակաբիոտիկները կարող են նվազեցնել MASH առնետների մարմնի քաշը, իսկ կուրկումինը և հակաբիոտիկները ունեն սիներգետիկ ազդեցություն:
Մեխանիզմների հետազոտությունը ցույց է տվել, որ կուրկումինը հիմնականում նվազեցնում է ընդերային ճարպի քաշը, հատկապես երիկամների շուրջը գտնվող հյուսվածքներում: Կուրկումինը կանխում է քաշի ավելացումը՝ ճնշելով GIP-ի արտազատումը և նվազեցնելով երիկամների շուրջը գտնվող ճարպային հյուսվածքի ինդեքսը: Կուրկումինի կողմից առաջացած աղիքային GIP-ի արտազատման նվազումը կանխում է GIP ընկալիչների ակտիվացումը, դրանով իսկ թեթևացնելով ադիպոգենեզը և բորբոքումը երիկամների շուրջը գտնվող ճարպային հյուսվածքում: Բացի այդ, կուրկումինը կարող է թեթևացնել բարակ աղիքի հիպօքսիան՝ պաշտպանելով աղիքային էպիթելը և անոթային պատնեշը, դրանով իսկ նվազեցնելով GIP-ի արտազատումը: Եզրակացնելով՝ կուրկումինի դեղաբանական ազդեցությունը ընդերային ճարպի վրա հիմնականում թուլացնում է GIP-ի արտազատումը՝ աղիքային պատնեշի խափանմամբ պայմանավորված հիպօքսիան կանխելով:
Կուրկումինը, «հակաբորբոքային մասնագետը», հիմնականում ստացվում է կուրկումայի (Curcuma longa L.) արմատներից և կոճղարմատներից: Այն ցածր մոլեկուլային քաշ ունեցող պոլիֆենոլային միացություն է և սովորաբար օգտագործվում է որպես համեմունք տարբեր սննդամթերքներում: 1815 թվականին Վեգելը և այլք առաջին անգամ հաղորդել են քրքումի կոճղարմատից «նարնջագույն-դեղին նյութի» անջատման մասին և այն անվանել են կուրկումին: Միայն 1910 թվականին Կազիմիերզը և այլ գիտնականներ որոշեցին դրա քիմիական կառուցվածքը որպես դիֆերուլիկ ացիլմեթան: Գոյություն ունեցող ապացույցները ցույց են տալիս, որ կուրկումինն ունի նշանակալի հակաբորբոքային ազդեցություն: Այն կարող է իր հակաբորբոքային ազդեցությունն ունենալ՝ արգելակելով Toll-like receptor 4 (TLR4) ուղին և դրա ներքևի միջուկային գործոն kB (NF-kB) ազդանշանային ուղին, և նվազեցնելով բորբոքային գործոնների, ինչպիսիք են ինտերլեյկին-1 β(IL-1β) և ուռուցքի նեկրոզի գործոն -α(TNF-α) արտադրությունը: Միևնույն ժամանակ, դրա հակաբորբոքային հատկությունները համարվում են տարբեր կենսաբանական ակտիվության հիմք, և մեծ թվով նախակլինիկական կամ կլինիկական ուսումնասիրություններ ուսումնասիրել են դրա արդյունավետությունը բորբոքային հիվանդությունների դեպքում: Դրանց թվում են բորբոքային աղիքային հիվանդությունը, արթրիտը, պսորիազը, դեպրեսիան, աթերոսկլերոզը և COVID-19-ը, որոնք ներկայումս ամենաթեժ հետազոտական ոլորտներն են:
Ժամանակակից շուկայի զարգացման հետ մեկտեղ, կուրկումինի արդյունավետ դեղաչափին հասնելը դժվար է միայն սննդակարգի միջոցով և այն պետք է ընդունվի հավելումների տեսքով։ Հետևաբար, այն զգալիորեն աճել է առողջ սննդի և սննդային հավելումների ոլորտներում։
Justgood Health-ը նաև մշակել է կուրկումինի մաստակային հավելումների և կուրկումինի պարկուճների բազմազանություն: Շատ դիստրիբյուտորներ սկսել են անհատականացնել իրենց ապրանքանիշի յուրահատուկ դեղաչափը կամ ձևը:
Կուրկումինի օգտակար հատկությունների վերաբերյալ ավելի շատ հետազոտություններ ցույց են տվել, որ կուրկումինը ոչ միայն օգնում է դիմակայել ճարպակալմանը, այլև ունի բազմաթիվ ազդեցություններ, ինչպիսիք են հակաօքսիդացումը, նեյրոպաշտպանությունը, ոսկրային ցավի թեթևացումը և սրտանոթային առողջության աջակցությունը: Հակաօքսիդանտ. Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ կուրկումինը կարող է ուղղակիորեն վերացնել ազատ ռադիկալները և բարելավել միտոքոնդրիալ գործառույթը՝ ակտիվացնելով այնպիսի ուղիներ, ինչպիսիք են կարգավորող սպիտակուց 3-ի (SIRT3) լռեցումը, այդպիսով նվազեցնելով աղբյուրից ռեակտիվ թթվածնային տեսակների (ROS) ավելցուկային արտադրությունը և արդյունավետորեն մեղմացնելով բջջային օքսիդատիվ վնասը: Նեյրոպաշտպանություն. Գոյություն ունեցող հետազոտությունների տվյալները ցույց են տալիս, որ բորբոքումը սերտորեն կապված է դեպրեսիայի հետ: Կուրկումինը կարող է բարելավել դեպրեսիայով հիվանդների դեպրեսիվ և անհանգստության ախտանիշները: Կուրկումինը կարող է օգնել դիմակայել ինտերլեյկին-1 β (IL-1β)-ի և այլ գործոնների կողմից առաջացած նեյրոնային վնասմանը և մեղմացնել քրոնիկ սթրեսի պատճառով առաջացած դեպրեսիայի նման վարքագիծը: Հետևաբար, այն կարող է դրական դեր ունենալ ուղեղի առողջության և հուզական կարգավորման աջակցման գործում: Մկանային-կմախքային ցավի թեթևացում. Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ կուրկումինը կարող է բարելավել արթրիտի մոդելային կենդանիների կլինիկական ախտանիշները և պաշտպանել հոդերի և մկանային հյուսվածքները՝ նվազեցնելով բորբոքումը: Կուրկումինը կարող է թեթևացնել մկանային-կմախքային համակարգի ցավը, քանի որ այն կարող է զգալիորեն արգելակել բորբոքային գործոնների, ինչպիսիք են ուռուցքի նեկրոզի գործոն -α (TNF-α) և ինտերլեյկին-1 β (IL-1β) արտազատումը, նվազեցնել տեղային բորբոքային ռեակցիաները և դրանով իսկ մեղմացնել հոդերի այտուցվածության և ցավի ախտանիշները: Աջակցելով սրտանոթային առողջությանը. Սրտանոթային համակարգի առումով կուրկումինը կարող է գործել՝ կարգավորելով արյան լիպիդները, նվազեցնելով շիճուկի ընդհանուր խոլեստերինը, տրիգլիցերիդները և ցածր խտության լիպոպրոտեինների խոլեստերինի մակարդակը, միաժամանակ բարձրացնելով բարձր խտության լիպոպրոտեինների խոլեստերինի մակարդակը: Բացի այդ, կուրկումինը կարող է նաև արգելակել անոթային հարթ մկանային բջիջների բազմացումը և բորբոքային ռեակցիաները, ինչը օգտակար է սրտանոթային հիվանդությունների, ինչպիսին է աթերոսկլերոզը, առաջացման և զարգացման կանխարգելման համար:
Հրապարակման ժամանակը. Հունվար-08-2026


